Wat is bloedarmoede (anemie)?
Bij bloedarmoede vervoert het bloed te weinig zuurstof. Er zijn te weinig gezonde rode bloedcellen, of er is te weinig hemoglobine, het eiwit dat zuurstof door het lichaam vervoert. Bloedarmoede komt veel voor: wereldwijd heeft 40 procent van de kinderen van 6 tot 59 maanden bloedarmoede, net als 37 procent van de zwangere vrouwen en 30 procent van de vrouwen van 15 tot 49 jaar.
Oorzaken van bloedarmoede
- IJzertekort: de meest voorkomende oorzaak, vooral door te weinig ijzer in de voeding of een slechte opname.
- Tekort aan andere voedingsstoffen, zoals foliumzuur, vitamine B12 en vitamine A.
- Infecties zoals malaria, darmwormen, hiv en tuberculose.
- Bloedverlies, bijvoorbeeld door menstruatie of een bevalling.
- Erfelijke bloedziekten zoals sikkelcelziekte en thalassemie.
Gevolgen van bloedarmoede
Bloedarmoede maakt kinderen en volwassenen moe, slap en duizelig. Bij jonge kinderen kan ernstige bloedarmoede de cognitieve en motorische ontwikkeling schaden. Kinderen met bloedarmoede kunnen zich vaak slechter concentreren en leren minder goed op school. Bij zwangere vrouwen verhoogt bloedarmoede de kans op een laag geboortegewicht en een vroeggeboorte. Bij volwassenen vermindert het de arbeidscapaciteit.
Hoe voorkom je bloedarmoede?
- Eet elke dag ijzerrijk voedsel, zoals bonen, linzen, kikkererwten, donkergroene bladgroenten en met ijzer verrijkt meel.
- Combineer ijzerrijk voedsel met fruit of groenten met veel vitamine C, dat verbetert de opname van ijzer.
- Drink geen thee of koffie bij de maaltijd, want die remmen de opname van ijzer.
- Voorkom en behandel malaria en darmwormen.
- Gebruik ijzer- of foliumzuursupplementen alleen op advies van een gezondheidswerker, bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap.
- Houd minstens 24 maanden tussen zwangerschappen, en wacht bij de geboorte minstens een minuut met het afklemmen van de navelstreng.
De rol van lokale, plantaardige voeding
Plantaardig voedsel bevat non-heemijzer. Het lichaam neemt dit ijzer minder makkelijk op dan ijzer uit vlees of vis, maar slimme combinaties helpen veel. Eet bonen, linzen en bladgroenten zoals amarant of moringa samen met guave, papaja, sinaasappel, tomaat of paprika. Weken, kiemen en fermenteren van granen en peulvruchten verlaagt het fytaatgehalte en verbetert de opname van ijzer en zink. Vitamine B12 zit niet in plantaardig voedsel. Wie vooral plantaardig eet, heeft daarom een betrouwbare B12-bron nodig, zoals verrijkt voedsel of een supplement.
Wat doet Green Food Foundation?
We werken samen met lokale ngo’s in Nepal, Oeganda, Kenia, India en Tanzania. Met train the trainer programma’s leren we gezondheidswerkers en moedergroepen voedzame, ijzerrijke maaltijden bereiden met lokale producten, en we helpen bij het aanleggen van moestuinen. Lees meer over hoe we te werk gaan, word vrijwilliger of steun ons werk tegen ondervoeding.
Bronnen
- WHO. Fact sheet: Anaemia, 2025.
- Stevens GA, et al. National, regional, and global estimates of anaemia by severity in women and children for 2000 to 2019. The Lancet Global Health, 2022.
- WHO. Fact sheet: Malnutrition.